Η έγκριση των πρώτων εμβολίων κατά του κορωνοϊού αποτέλεσε για τον επιστημονικό κόσμο το πρώτο όπλο της ανθρωπότητας κατά του Covid και την αρχή του τέλους της πανδημίας, που άλλαξε ριζικά την καθημερινότητα, προκαλώντας παγκοσμίως μία πρωτοφανή υγειονομική, κοινωνική και οικονομική κρίση. Παρόλα αυτά, πολλοί παραμένουν επιφυλακτικοί απέναντι στους εμβολιασμούς, ενώ το τελευταίο διάστημα φαίνεται να κερδίζει έδαφος σε παγκόσμιο επίπεδο το αντιεμβολιαστικό κίνημα, το οποίο αμφισβητεί την ασφάλεια των εμβολίων, δημιουργώντας σύγχυση γύρω από αυτά.

Για τους μύθους και τις αλήθειες των εμβολίων μίλησε στο star.gr η Γαρυφαλλιά Πουλάκου, Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος, Επίκουρη Καθηγήτρια ΕΚΠΑ στην Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική στο νοσοκομείο «Η ΣΩΤΗΡΙΑ».

«Τα εγκεκριμένα εμβόλια είναι πολύ ασφαλή προϊόντα. Εντούτοις, όπως όλα τα φαρμακευτικά σκευάσματα, όλα τα εμβόλια μπορεί να εμφανίσουν ανεπιθύμητες ενέργειες, αλλά είναι ήπιες και παροδικές. Η ασφάλεια των εμβολίων μελετάται σε κλινικές δοκιμές πριν από την έγκρισή τους και παρακολουθείται στενά και μετά την κυκλοφορία τους», ξεκαθάρισε.

Η Γαρυφαλλιά Πουλάκου λοιμωξιολόγος, επίκουρη καθηγήτρια ΕΚΠΑ στην 3η παθολογική κλινική στο νοσοκομείο Σωτηρία

Αναφερόμενη στις παρενέργειες των εμβολίων, η κ. Πουλάκου σημείωσε ότι οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που καταγράφονται αφορούν στις τοπικές αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης.

Μπορεί να προκληθεί πόνος, οίδημα (πρήξιμο), ερυθρότητα (κοκκίνισμα) και διόγκωση των τοπικών λεμφαδένων. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν ήπιες συστηματικές αντιδράσεις όπως κόπωση, πυρετός, ρίγη, μυαλγίες ή κεφαλαλγία.

Σύμφωνα με την ίδια, εξαιρετικά σπάνιες είναι οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες περιλαμβάνουν συνήθως αναφυλακτικές (δηλαδή σοβαρές αλλεργικές) αντιδράσεις.

 

«Στις σοβαρές (αλλά αντιμετωπίσιμες), ανεπιθύμητες ενέργειες που εμφανίζονται όμως εξαιρετικά σπάνια, ανήκουν και κάποιες νευρολογικές επιπλοκές ανοσολογικού χαρακτήρα, όπως το σύνδρομο Guillain-Barré, που υπολογίζεται σε 1- 2 περιπτώσεις ανά εκατομμύριο δόσεων αντιγριπικού εμβολίου», εξήγησε.

Το σύνδρομο είχε μάλιστα πρόωρα συνδεθεί με την εμφάνιση παράλυσης στα κάτω άκρα της νοσηλεύτριας στην Κέρκυρα, μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου κατά του κορωνοϊού.

«Είναι κάτι που το έχουμε ξαναδεί με εμβόλια, εξαιρετικά σπάνιο. Να θυμίσω όμως ότι πολλά από τα νοσήματα τα οποία καλούνται να θεραπεύσουν τα εμβόλια από μόνα τους προκαλούν σαν ανεπιθύμητη ενέργεια το σύνδρομο Guillain-Barré. Κατά κανόνα η νόσηση από το ίδιο το νόσημα βάζει σε μεγαλύτερο κίνδυνο τον άνθρωπο από το εμβόλιο αυτό καθαυτό», συμπλήρωσε.

 

Σε ποια εμβόλια έχουν εμφανιστεί οι περισσότερες παρενέργειες;

Σύμφωνα με την κ. Πουλάκου, ήπιες αντιδράσεις καταγράφονται πιο συχνά μετά από τον εμβολιασμό έναντι του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).

Περίπου 8/10 εμβολιασθέντες θα εμφανίσουν πόνο, 2/10 θα εμφανίσουν ερυθρότητα και οίδημα, ενώ 3/10 εμβολιασθέντες είναι δυνατόν να εμφανίσουν πυρετό, κόπωση ή κεφαλαλγία.

Όπως πρόσθεσε, πυρετό μετά από τα εμβόλια εκδηλώνουν πιο συχνά συνήθως τα παιδιά, σε σχέση με τους ενήλικες, ενώ σε κάποια εμβόλια έχει παρατηρηθεί ότι άτομα με σοβαρά νοσήματα εμφανίζουν συχνότερα ανεπιθύμητες ενέργειες, χωρίς όμως αυτές να είναι σοβαρού χαρακτήρα.

«Το ποσοστό των ανθρώπων που εμφανίζει κάποια παρενέργεια μετά από τον εμβολιασμό διαφέρει ανάλογα με το εμβόλιο. Στην Αμερική υπάρχουν ηλεκτρονικές πλατφόρμες, συνδεδεμένες με εφαρμογές στο κινητό, όπου μπορεί ο καθένας να δηλώσει τις ανεπιθύμητες παρενέργειες.

Στην Ελλάδα υπάρχει το σύστημα Φαρμακοεπαγρύπνησης από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων, στο οποίο μπορούν να δηλώσουν τα συμπτώματα τόσο ο πάσχων, όσο και οι γιατροί που έρχονται σε επαφή με περιστατικά που εμφανίζουν ανεπιθύμητες ενέργειες», σημείωσε.

Πίνακας όπου παρατίθενται συγκριτικά οι ανεπιθύμητες ενέργειες συχνών εμβολίων. Τον πίνακα επιμελήθηκε η κ. Πουλάκου για το star.gr

Ποιες είναι οι γνωστές παρενέργειες των εμβολίων του κορωνοϊού

Όπως ανέφερε η κ. Πουλάκου, τα εμβόλια έναντι του κορωνοϊού που έχουν ήδη κυκλοφορήσει, έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες παρόμοιας φύσεως και συχνότητας με άλλα εγκεκριμένα εμβόλια που κυκλοφορούν για άλλες παθήσεις.

«Συχνότερα εμφανίζονται αντιδράσεις τοπικού χαρακτήρα στο σημείο της ένεσης. Μπορεί ακόμη να εκδηλωθεί πυρετός, ρίγη, μυαλγίες, κόπωση, κακουχία ή κεφαλαλγία. Όλα αυτά έχουν ήπιο χαρακτήρα και υποχωρούν μετά από λίγες ώρες, έως λίγες ημέρες. Με την προσθήκη παρακεταμόλης ωστόσο, τα συμπτώματα ανακουφίζονται σημαντικά», είπε.

 

Σύμφωνα με την ίδια, στις σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες υπολογίζονται οι αλλεργικές αντιδράσεις άμεσου τύπου.

«Αυτές εκδηλώνονται συχνότερα σε άτομα με ιστορικό παρόμοιας αντίδρασης (αναφυλακτικής) είτε σε άγνωστο παράγοντα, είτε σε κάποιο από τα συστατικά του εμβολίου, με κυριότερο την πολυαιθυλενογλυκόλη.

Αυτή η ανεπιθύμητη ενέργεια έχει μία συχνότητα που υπολογίζεται στις 2,8 περιπτώσεις ανά ένα εκατομμύριο δόσεων για το εμβόλιο της Moderna και στις 5 περιπτώσεις ανά ένα εκατομμύριο δόσεων για το εμβόλιο της Pfizer», πρόσθεσε.

«Όπως προκύπτει από τους πίνακες, οι τοπικές αντιδράσεις είναι εξίσου συχνές στο εμβόλιο της γρίπης, το πολυσακχαριδικό του πνευμονιοκόκκου και τα εμβόλια COVID», σημείωσε η κ. Πουλάκου.

Ποιες κατηγορίες ανθρώπων εμφανίζουν συχνότερα παρενέργειες από τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού;

Σύμφωνα με την κ. Πουλάκου, στα μέχρι τώρα κυκλοφορούντα mRNA εμβόλια του κορωνοϊού, οι νεότερες ηλικίες εμφανίζουν κατά τι, υψηλότερα ποσοστά τοπικών και συστηματικών αντιδράσεων. Την ίδια ώρα, σε ό,τι έχει να κάνει με τις σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως πρόσθεσε δεν υπάρχει διαφορά, καθώς είναι εξαιρετικά χαμηλές σε όλες τις ηλικίες.

«Στο εμβόλιο της Moderna η 2η δόση συνδυάζεται με υψηλότερα ποσοστά ανεπιθύμητων ενεργειών. Αυτές μπορεί να είναι και τοπικές και συστηματικές, πάντα όμως ήπιου χαρακτήρα.

Στο εμβόλιο της Pfizer-Biontech όμως, μόνο οι συστηματικές εκδηλώσεις είναι πιο συχνές με τη 2η δόση.

Στο τρίτο εμβόλιο με αδενοϊό φορέα της Astra Zeneca, οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν επίσης, κατεξοχήν τοπικού και ήπιου χαρακτήρα, συχνότερες στις νεότερες ηλικιακές ομάδες και ηπιότερες με τη δεύτερη δόση του εμβολίου», σημείωσε.

 

Ποιο είναι λοιπόν το καταλληλότερο εμβόλιο κατά του κορωνοϊού;

Σύμφωνα με την κ. Πουλάκου ο κόσμος πρέπει να έχει εμπιστοσύνη στα εμβόλια και την αποτελεσματικότητά τους.

«Όποιο εμβόλιο και αν σας προτείνουν θα είναι ένα ασφαλές εμβόλιο και αποτελεσματικό. Σίγουρα υπάρχουν διαφορές, αλλά αυτές που βλέπουμε στην ανοσολογική ανταπόκριση με βάση τα αντισώματα, δεν αντικατοπτρίζουν επακριβώς αυτό που θα δούμε στην πραγματική ζωή. Φαίνεται ότι όλα τα εμβόλια προστατεύουν σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό από τη σοβαρή νόσηση και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ζητούμενο για να πάψει η επιδημία του κορωνοϊού», είπε.

 

«Τον τελευταίο μήνα, μετά τον εμβολιασμό μειώθηκαν οι νοσηλευόμενοι άνω των 80 ετών»

Τα δεδομένα που έρχονται από τους εμβολιασμούς, τόσο από χώρες όπως το Ισραήλ που έχει εμβολιάσει μεγάλο μέρος του πληθυσμού του, όσο και από τη χώρα μας, μπορούν να πείσουν σύμφωνα με την κ. Πουλάκου τους ανθρώπους που είναι διστακτικοί απέναντι στα εμβόλια κατά του κορωνοϊού.

«Με την πρώιμη εμπειρία της κλινικής στην οποία εργάζομαι θέλω να σας πω ότι τον τελευταίο μήνα έχει μειωθεί πάρα πολύ ο αριθμός των 80χρονων και άνω, που νοσηλεύονται. Φαίνεται ήδη ότι αυτή η κατηγορία ανθρώπων έχει αρχίσει και είναι προστατευμένη», είπε.

Αναφερόμενη στο αντιεμβολιαστικό κίνημα, η ίδια σημείωσε ότι αν και ο σκληρός πυρήνας του αποτελείται από μία πολύ μικρή ομάδα, δεν είναι σίγουρο ότι μπορεί αυτή να πεισθεί τελικά, με κανένα επιχείρημα για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων.

πηγη: star