The Guardian, 20 June 2020

Helena Smith

‘Product of theft’: Greece urges UK to return Parthenon marbles

The New Acropolis Museum was purpose-built to host the one thing every Greek government will always agree on: the Parthenon marbles being returned from London.

On Saturday, as the four-storey edifice marked its 11th anniversary, Athens reinvigorated the cultural row calling the British Museum’s retention of the antiquities illegal and “contrary to any moral principle”.

“Since September 2003 when construction work for the Acropolis Museum began, Greece has systematically demanded the return of the sculptures on display in the British Museum because they are the product of theft,” the country’s culture minister Lina Mendoni told the Greek newspaper Ta Nea.

“The current Greek government – like any Greek government – is not going to stop claiming the stolen sculptures which the British Museum, contrary to any moral principle, continues to hold illegally.”

For years, she said, the museum had argued that Athens had nowhere decent enough to display Phidias’ masterpieces, insisting that its stance was “in stark contrast” to the view of the UK public. In repeated polls, Britons have voiced support for the repatriation of the carvings, controversially removed from the Parthenon in 1802 at the behest of Lord Elgin, London’s ambassador to the Sublime Porte.

“It is sad that one of the world’s largest and most important museums is still governed by outdated, colonialist views.”

Greece’s centre-right administration has vowed to step up the campaign to win back artworks that adorned the frieze of the Periclean showpiece ahead of the country’s bicentennial independence celebrations next year.

Within weeks of his election, Kyriakos Mitsotakis, Greece’s prime minister, told the Observer Athens was prepared to allow treasures that had never travelled abroad to be exhibited in London in exchange for the marbles being reunited with “a monument of global cultural heritage”.

Well-placed government officials have not excluded the EU pressing for the return of the antiquities as part of an overarching Brexit deal.

The row was injected with renewed rancour when the British Museum’s director, Hartwig Fischer, described their removal from Greece as “a creative act”. Half of the 160-metre frieze is in London, with 50 metres in Athens and other pieces displayed in a total of eight other museums across Europe.

Last year more than 14.5 million people visited the new Acropolis museum – among the most popular cultural institutions globally.

For those who want the sculptures back in Athens, the Acropolis Museum’s top-floor Parthenon gallery is the perfect antidote to the dark Duveen gallery in the British Museum.

Some 2,500 years after its construction, the Acropolis is viewed as Pericles’ greatest triumph, testimony, say admirers, to his role in the achievements of the Golden Age.

As a classicist with an avowed love for ancient Greece, Boris Johnson has often paid tribute to the soldier statesman’s mastery of governance “by the many, not the few”, placing a bust of Pericles – purchased from the British Museum’s gift shop – on his desk as soon as he moved into Downing Street.

But the British prime minister remains an ardent supporter of the sculptures remaining in London contending they were “rescued, quite rightly, by Elgin”.

This month his predecessor, Tony Blair, conceded in an interview with the Greek newspaper Kathimerini that the sculptures had been in a box marked “too hot to handle”.

The Guardian, 20 June 2020

Helena Smith (Μετάφραση: Κ. Βέργος)

‘Προϊόν κλοπής’: Η Ελλάδα πιέζει το Η.Β. να επιστρέψει τα μάρμαρα του Παρθενώνα

Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης κατασκευάστηκε ειδικά για να φιλοξενήσει ένα πράγμα με το οποίο κάθε ελληνική κυβέρνηση πάντα συμφωνεί: τα μάρμαρα του Παρθενώνα, επιστρεφόμενα από το Λονδίνο.

Το Σάββατο, καθώς το τετραώροφο οικοδόμημα είχε την 11η επέτειό του, η Αθήνα ανακίνησε την πολιτιστική αξίωσή της χαρακτηρίζοντας την κράτηση εκ μέρους του Βρετανικού Μουσείου παράνομη και «αντίθετη με οποιαδήποτε ηθική αρχή».

«Από τον Σεπτέμβριο του 2003, όταν άρχισαν οι κατασκευαστικές εργασίες για το Μουσείο της Ακρόπολης, η Ελλάδα ζητά συστηματικά την επιστροφή των γλυπτών που εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο, επειδή πρόκειται για προϊόν κλοπής», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού της χώρας Λίνα Μενδώνη στην Ελληνική εφημερίδα ‘Τα Νέα’.

«Η σημερινή Ελληνική κυβέρνηση – όπως κάθε ελληνική κυβέρνηση – δεν πρόκειται να σταματήσει να διεκδικεί τα κλεμμένα γλυπτά τα οποία το Βρετανικό Μουσείο, σε αντίθεση με οποιαδήποτε ηθική αρχή, εξακολουθεί να κρατά παράνομα.”

Για χρόνια, δήλωσε, το Βρ. μουσείο υποστήριζε ότι η Αθήνα στερείτο αξιοπρεπούς χώρου για να εκθέσει τα αριστουργήματα του Φειδία, προσθέτοντας ότι η στάση αυτή ήταν «σε πλήρη αντίθεση» με την άποψη του κοινού του Η.Β.. Σε επανειλημμένες δημοσκοπήσεις, οι Βρετανοί εξέφρασαν την υποστήριξή τους στον επαναπατρισμό των γλυπτών, που απομακρύνθηκαν αμφιλεγόμενα από τον Παρθενώνα το 1802 κατόπιν εντολής του Λόρδου Έλγιν, πρεσβευτή του Λονδίνου στην Υψηλή Πύλη.

«Είναι λυπηρό που ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σημαντικά μουσεία του κόσμου εξακολουθεί να διέπεται από ξεπερασμένες, αποικιοκρατικές απόψεις.»

Η κεντροδεξιά κυβέρνηση της Ελλάδας έχει δεσμευθεί να εντείνει την εκστρατεία να έλθουν πίσω έργα τέχνης που στόλιζαν την ζωφόρο της εποχής του Περικλή ενόψει των εορτασμών των διακοσίων χρόνων ανεξαρτησίας της χώρας.

Λίγες εβδομάδες μετά την εκλογή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πρωθυπουργός της Ελλάδας, δήλωσε στον ‘Observer’ ότι η Αθήνα ήταν έτοιμη να επιτρέψει την έκθεση αρχαιολογικών θησαυρών που δεν έχουν ταξιδέψει ποτέ στο εξωτερικό με αντάλλαγμα τα μάρμαρα να επανενωθούν με το «μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς».

Έγκυροι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν έχουν αποκλείσει την άσκηση πίεσης από την ΕΕ για επιστροφή των αρχαιοτήτων ως μέρος μιας γενικής συμφωνίας του Brexit.

Η αξίωση ανακινήθηκε με ένταση όταν ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Χάρτβιχ Φίσερ, χαρακτήρισε την απομάκρυνσή τους από την Ελλάδα ως «μια δημιουργική πράξη». Το ήμισυ της ζωφόρου των 160 μέτρων βρίσκεται στο Λονδίνο, με 50 μέτρα στην Αθήνα και άλλα κομμάτια σε οκτώ άλλα μουσεία ανά την Ευρώπη.

Πέρυσι, περισσότεροι από 14,5 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν το νέο μουσείο της Ακρόπολης – μεταξύ των πιο δημοφιλών πολιτιστικών ιδρυμάτων παγκοσμίως.

Για όσους θέλουν τα γλυπτά πίσω στην Αθήνα, η γκαλερί ‘Παρθενών’ του τελευταίου ορόφου του Μουσείου της Ακρόπολης είναι το τέλειο αντίδοτο στη σκοτεινή γκαλερί Duveen του Βρετανικό Μουσείο.

Περίπου 2.500 χρόνια μετά την κατασκευή της, η Ακρόπολη θεωρείται ως ο μεγαλύτερος θρίαμβος του Περικλή, μαρτυρία, λένε θαυμαστές, για το ρόλο του στα επιτεύγματα της Χρυσής Εποχής.

Ως κλασικιστής, με μια αποδεδειγμένη αγάπη για την αρχαία Ελλάδα, ο Μπόρις Τζόνσον συχνά αποτίει φόρο τιμής στην κυβερνητική δεινότητα του στρατηγού-πολιτικού «στο πολίτευμα των πολλών, όχι των λίγων», βάζοντας μια προτομή του Περικλή – αγορασμένη από το κατάστημα δώρων του Βρετανικού Μουσείου – στο γραφείο του μόλις μετακόμισε στην Downing Street.

Όμως ο Βρετανός πρωθυπουργός παραμένει ένθερμος υποστηρικτής της άποψης τα γλυπτά να παραμείνουν στο Λονδίνο, υποστηρίζοντας ότι «σωστά διασώθηκαν από τον Έλγιν».

Αυτόν τον μήνα ο προκάτοχός του, Τόνι Μπλερ, παραδέχθηκε σε συνέντευξή του στην ελληνική εφημερίδα ‘Καθημερινή’ ότι τα γλυπτά βρέθηκαν μέσα σε ένα κουτί με την ένδειξη «μην αγγίζετε!».