Μετά τις Η.Π.Α, την Αυστραλία και άλλες 15 Ευρωπαϊκές Χώρες κυκλοφόρησε και στη χώρα μας το νέο εμβόλιο για την πρόληψη της μηνιγγίτιδας από την οροομάδα Β, που ενδείκνυται για εφήβους και νεαρούς ενήλικες (10 ετών και άνω), μια ομάδα που βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο για το νόσημα. Οι γονείς που έχουν παιδιά στην εφηβεία, αλλά και οι νεαροί ενήλικες πρέπει να συζητήσουν με το γιατρό τους σχετικά με το νόσημα και τους τρόπους πρόληψης από αυτό.

Μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος οροομάδας Β

Η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος οροομάδας Β, παρόλο που δεν είναι τόσο συχνή, είναι απρόβλεπτη. Μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα ενώ υπάρχει σημαντικός κίνδυνος να οδηγήσει σε θάνατο ή μακροχρόνια αναπηρία τον ασθενή, γεγονός που αποδεικνύει τη σπουδαιότητα του εμβολιασμού ως μέτρου πρόληψης.

Η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος οφείλεται στον μηνιγγιτιδόκοκκο, ένα βακτήριο το οποίο εισέρχεται στον οργανισμό δια μέσου του ανώτερου αναπνευστικού και μπορεί ξαφνικά να προκαλέσει μηνιγγίτιδα (λοίμωξη του περιβλήματος του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού) ή σηψαιμία (λοίμωξη του αίματος).

Τα πρώιμα συμπτώματα της νόσου ενδέχεται να παρερμηνευτούν ως συμπτώματα γρίπης όμως, η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο εντός 24 ωρών. Από αυτούς που επιβιώνουν, ένας στους πέντε εμφανίζουν σημαντικές σωματικές και νοητικές αναπηρίες, όπως νευρολογικά προβλήματα, απώλεια ακοής ακόμα και ακρωτηριασμό. Στη χώρα μας τα περισσότερα κρούσματα συμβαίνουν σε βρέφη και μικρά παιδιά κάτω των τεσσάρων ετών, αλλά μεγάλος αριθμός κρουσμάτων (περίπου 1 στα 3) αφορά εφήβους και νεαρούς ενήλικες, ηλικίας 10-24 ετών. Η συχνότερη οροομάδα είναι η οροομάδα Β (πάνω από 70% των κρουσμάτων).

Οι έφηβοι κινδυνεύουν από το νόσημα

Κοινές καθημερινές συμπεριφορές των εφήβων τους καθιστούν σε υψηλό κίνδυνο για τη μετάδοση του μηνιγγιτιδόκοκκου. Οι συμπεριφορές που αυξάνουν τον κίνδυνο περιλαμβάνουν τις ομαδικές συνθήκες διαβίωσης, το φιλί, τον συγχρωτισμό και τη χρήση κοινών αντικειμένων εστίασης. Τα επιστημονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν αυτό τον κίνδυνο, με μελέτη να έχει δημοσιευτεί στο Lancet να δείχνει ότι η φορεία του νοσήματος έχει αρχίσει να αυξάνεται από την ηλικία των 10 ετών με αποτέλεσμα στην ηλικία των 19 ετών 1 στα 4 άτομα να είναι φορέας του βακτηρίου.

Ειδικότερα για τους εφήβους  πέρα των παραπάνω επιπλοκών  και της υψηλής θνητότητας, το νόσημα μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την καθημερινότητα τους. Πρόσφατη μελέτη σε αυτή την ηλικία έδειξε πώς φαινομενικά υγιείς έφηβοι που επιβίωσαν από το νόσημα, παρουσίαζαν μεγαλύτερα ποσοστά κούρασης, είχαν χαμηλότερη ποιότητα ζωής και χειρότερες επιδώσεις στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο σε σχέση με τους συνομήλικους τους. Για τους παραπάνω λόγους,  πολλά είναι πλέον και τα πανεπιστήμια (κυρίως σε Αγγλία και Η.Π.Α) που έχουν εισαγάγει τον εμβολιασμό ενάντια στον μηνιγγιτιδόκοκκο ως υποχρεωτικό μέτρο πρόληψης .

Το νέο εμβόλιο για την πρόληψη της μηνιγγίτιδας από την οροομάδα Β

Η ανάπτυξη ενός εμβολίου για την πρόληψη της μηνιγγίτιδας έναντι της οροομάδας Β, με δυνατότητα παγκόσμιας κάλυψης, δεν ήταν μέχρι πρόσφατα τεχνικά εφικτή, λόγω της πολυπλοκότητας της συγκεκριμένης οροομάδας. Το νέο εμβόλιο λοιπόν είναι προϊόν επένδυσης στην καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες.

Το νέο πρωτεϊνικό εμβόλιο κατασκευάζεται με την τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA. Η επιλογή του αντιγόνου έγινε με βάση τα παρακάτω κριτήρια: α) διαχρονική έκφραση  του στην πλειονότητα των στελεχών του μηνιγγιτιδόκοκκου Β β) ικανότητα επαγωγής βακτηριοκτόνων αντισωμάτων και γ) τον  γνωστό μηχανισμό δράσης. Με βάση τα παραπάνω κριτήρια το αντιγόνο στο οποίο βασίστηκε το εμβόλιο είναι η πρωτεΐνη fHbp. Πρόκειται για το μόνο εμβόλιο που  καλύπτει και τις δυο υποοικογένειές της fHbp Α και Β. Το γονίδιο της  fHbp υπάρχει στο 99% των στελεχών του μηνιγγιτιδόκοκκου και εκφράζεται στην επιφάνεια του 96% των στελεχών. Επιπρόσθετα, το αντιγόνο έχει υποστεί λιπιδίωση για την αύξηση της ανοσογονικότητας. Για τους παραπάνω λόγους η αναμενόμενη κάλυψη του εμβολίου είναι 91%.

Είναι ένα απόλυτα ασφαλές εμβόλιο δοκιμασμένο σε 11 κλινικές μελέτες και μπορεί να συγχορηγηθεί και με τα υπόλοιπα εμβόλια της εφηβείας. Προς το παρόν, τα εμβόλια ενάντια στον μηνιγγιτιδόκοκκο τύπου Β αποζημιώνονται από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών μόνο για ομάδες υψηλού κινδύνου με ελλείμματα στο ανοσολογικό σύστημα για λόγους πρωτίστως εξοικονόμησης πόρων για τη Δημόσια Υγεία και σπανιότητας της νόσου. Αλλά η λέξη «χαμηλός» ή «σπάνιος» είναι απόλυτα σχετικός όταν αφορά τη δική μας ζωή ή των αγαπημένων μας προσώπων, ιδιαίτερα όταν αυτή αφορά ένα νόσημα που μπορεί να προληφθεί μέσω του εμβολιασμού.