Financial Times, 23/6/2022

People are Hungry

Andres Schipani, Nairobi

Ezra Ngala, an construction worker, is struggling to make ends meet in a slum in Kenya’s capital, Nairobi. “I am trying to survive,” he says while explaining that he cannot feed his wife and four-year-old son. “For the past few months there has been a surge of people like myself going hungry. The government says that the war in Ukraine is the cause of all this.”

Steep rises in international food and fuel prices since the Russian invasion of Ukraine have left millions more Africans facing hunger and food insecurity this year, the UN, local politicians and charities have warned. The price rises have compounded economic problems caused by the coronavirus pandemic, sparking concerns of unrest in the hardest-hit countries.

Swaths of Africa face an “unprecedented food emergency” this year, in part because of the war in Ukraine, the World Food Programme has said. “The conflict in Ukraine sparked a global price hike of fuel, fertilisers and also edible oil and sugar and wheat particularly. This is bringing significant shocks to the system,” Ahmed Shide, Ethiopia’s finance minister told the Financial Times.

In an area stretching from northern Kenya to Somalia and large parts of Ethiopia, up to 20mn people could go hungry in 2022, the UN’s Food & Agriculture Organization has said, due to the worst drought in four decades, exacerbated by the fallout from the war in Ukraine. More than 40mn people in the Sahel and west Africa this year face acute food insecurity, according to the FAO, up from 11mn people three years ago.

Before the war, Russia and Ukraine accounted for a double-digit share of wheat imports in more than 20 sub-Saharan African countries, including Madagascar, Cameroon, Uganda and Nigeria, according to the FAO. Eritrea relies on those two countries for all of its wheat imports. Even those countries not reliant on imports from Russia and Ukraine have been hit by rising prices.

Responding to the trend, the World Bank on Wednesday said it had approved a $2.3bn programme to help countries in eastern and southern Africa tackle food insecurity.

The IMF forecasts that consumer price rises in sub-Saharan Africa will rise by 12.2 per cent this year — the highest rate in almost two decades. In Ethiopia, food prices rose 43 per cent in April on the same month a year earlier.

There are concerns that higher food prices could fuel unrest in poorer countries, where food counts for a higher part of daily spending than in developed countries. During the 2007-08 food crisis, which was caused by a spike in energy prices and droughts in crop-producing regions, about 40 countries faced social unrest. More than a third of those countries were on the African continent. Even before the Russian invasion in late February, the pandemic had already hit economic growth on the continent. “Africa was already struggling with food insecurity,” said Wandile Sihlobo, chief economist at the Agricultural Business Chamber of South Africa.

“These African countries had diminished ability to cushion their population from food price fluctuations.” There have already been some signs of unrest.

Landlocked Chad declared a food “emergency” earlier this month. In Uganda, six activists were arrested for protesting against higher food prices at the end of May, according to Amnesty International. The rising cost of food has since May spurred street protests in Nairobi. “People are hungry, the reality is that people cannot afford to keep up with these rising prices. You wake up every day, and prices are rising,” said Lewis Maghanga, a local campaigner on the cost of living. Jackline Mueni, who bakes cakes for weddings and birthdays in Nairobi, is feeling the pinch. “Things are just getting bad,” she said, adding that in the three years she had been in business this was by far the worst time.

“In the last three months, food prices have really rocketed.” In May, the price of edible oils jumped more than 45 per cent from a year ago in Kenya, while flour increased 28 per cent, according to the World Bank. “This is the worst time ever. I was very comfortably making money, recovering expenses and making a profit. I was selling an average of five cakes a day. Now, one or two, if I am lucky.”

Even Nigeria, an oil producer and a member of Opec, has been hit by international food and fuel prices. Africa’s most populous country exports crude oil but relies on fuel imports. It is also a large food importer, especially of grains. The price of bread in Lagos has risen from 300 naira ($0.72) before the pandemic to 700 naira this year, according to Chibundu Emeka Onyenacho, analyst at emerging markets bank Renaissance Capital.

“If you’ve suddenly moved to 700 naira for a loaf of sliced bread, that’s putting pressure on anyone that is being paid the monthly minimum wage of 30,000 naira,” said Onyenacho. He added that the price of wheat flour meant that in rural areas, people blended it with flour made from cassava, a cheap root vegetable, because they were “willing to compromise” on quality to cut the cost of products eaten daily, such as bread.

Back in Kenya, rising fuel prices mean construction worker Ngala spends roughly half his salary on fuel prices. As a result, some goods have become unaffordable. “We cannot afford basic things like cooking oil and maize flour,” he said.

“There are people who can’t afford even one meal a day.”

Financial Times, 23/6/2022

Οι Άνθρωποι Πεινούν

Andres Schipani, Nairobi

Ο Ezra Ngala, ένας εργάτης στις κατασκευές, αγωνίζεται να τα βγάλει πέρα ​​σε μια παραγκούπολη στην πρωτεύουσα της Κένυας, το Ναϊρόμπι. «Προσπαθώ να επιβιώσω», λέει, ενώ εξηγεί ότι δεν μπορεί να ταΐσει τη γυναίκα του και τον τετράχρονο γιο του. «Τους τελευταίους μήνες υπήρξε ένα κύμα ανθρώπων σαν κι εμένα που πείνασαν. Η κυβέρνηση λέει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι η αιτία όλων αυτών».

Οι απότομες αυξήσεις στις διεθνείς τιμές των τροφίμων και των καυσίμων από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχουν αφήσει εκατομμύρια περισσότερους Αφρικανούς να αντιμετωπίζουν την πείνα και την επισιτιστική ανασφάλεια φέτος, προειδοποίησαν ο ΟΗΕ, τοπικοί πολιτικοί και φιλανθρωπικές οργανώσεις. Οι αυξήσεις των τιμών έχουν επιδεινώσει τα οικονομικά προβλήματα που προκλήθηκαν από την πανδημία του κορωνοϊού, πυροδοτώντας ανησυχίες για αναταραχές στις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο.

Περιοχές της Αφρικής αντιμετωπίζουν μια «άνευ προηγουμένου επισιτιστική έκτακτη ανάγκη» φέτος, εν μέρει λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, ανακοίνωσε το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα. «Η σύγκρουση στην Ουκρανία πυροδότησε μια παγκόσμια αύξηση τιμών των καυσίμων, των λιπασμάτων και επίσης του βρώσιμου λαδιού, της ζάχαρης και ιδιαίτερα του σιταριού. Αυτό προκαλεί σημαντικά σοκ στο σύστημα», δήλωσε στους FT ο Ahmed Shide, υπουργός Οικονομικών της Αιθιοπίας.

Σε μια περιοχή που εκτείνεται από τη βόρεια Κένυα έως τη Σομαλία και μεγάλα τμήματα της Αιθιοπίας, έως και 20 εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να πεινάσουν το 2022, ανακοίνωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων του ΟΗΕ (FAO), λόγω της χειρότερης ξηρασίας των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών αλλά και λόγω των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία. Περισσότεροι από 40 εκατ. άνθρωποι στο Σαχέλ και τη δυτική Αφρική αντιμετωπίζουν φέτος οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, σύμφωνα με τον FAO, σε σύγκριση με 11 εκατ. ανθρώπους πριν από τρία χρόνια.

Πριν από τον πόλεμο, η Ρωσία και η Ουκρανία αντιπροσώπευαν διψήφιο ποσοστό εξαγωγών σιταριού σε περισσότερες από 20 χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, συμπεριλαμβανομένων της Μαδαγασκάρης, του Καμερούν, της Ουγκάντα ​​και της Νιγηρίας, σύμφωνα με τον FAO. Η Ερυθραία βασίζεται σε αυτές τις δύο χώρες για το σύνολο των εισαγωγών σιταριού της. Ακόμη και εκείνες οι χώρες που δεν εξαρτώνται από εισαγωγές από τη Ρωσία και την Ουκρανία έχουν πληγεί από την αύξηση των τιμών.

Ανταποκρινόμενη στην τάση, η Παγκόσμια Τράπεζα ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι ενέκρινε ένα πρόγραμμα 2,3 δισ. δολ. για να βοηθήσει τις χώρες στην ανατ. και νότια Αφρική να αντιμετωπίσουν την επισιτιστική ανασφάλεια.

Το ΔΝΤ προβλέπει ότι οι αυξήσεις των τιμών καταναλωτή στην υποσαχάρια Αφρική θα αυξηθούν κατά 12,2% φέτος – το υψηλότερο ποσοστό εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες. Στην Αιθιοπία, οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν 43% τον Απρίλιο σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους.

Υπάρχουν ανησυχίες ότι οι υψηλότερες τιμές των τροφίμων θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν αναταραχές στις φτωχότερες χώρες, όπου τα τρόφιμα αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των ημερήσιων δαπανών σε σχέση με τις ανεπτυγμένες χώρες. Κατά τη διάρκεια της επισιτιστικής κρίσης του 2007-08, η οποία προκλήθηκε από την άνοδο των τιμών της ενέργειας και την ξηρασία στις περιοχές παραγωγής φυτών, περίπου 40 χώρες αντιμετώπισαν κοινωνική αναταραχή. Πάνω από το ένα τρίτο αυτών των χωρών βρίσκονταν στην Αφρικανική ήπειρο. Ακόμη και πριν από τη ρωσική εισβολή στα τέλη Φεβρουαρίου, η πανδημία είχε ήδη χτυπήσει την οικονομική ανάπτυξη στην ήπειρο. «Η Αφρική πάλευε ήδη με την επισιτιστική ανασφάλεια», δήλωσε ο Wandile Sihlobo, επικεφαλής οικονομολόγος στο Agricultural Business Chamber της Νότιας Αφρικής.

«Αυτές οι αφρικανικές χώρες είχαν μειωμένη ικανότητα να προστατεύσουν τον πληθυσμό τους από τις διακυμάνσεις των τιμών των τροφίμων». Ήδη έχουν εμφανιστεί κάποια σημάδια αναταραχής.

Το περίκλειστο Τσαντ κήρυξε επισιτιστική «έκτακτη ανάγκη» νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Στην Ουγκάντα, έξι ακτιβιστές συνελήφθησαν επειδή διαμαρτυρήθηκαν για τις υψηλές τιμές των τροφίμων στα τέλη Μαΐου, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία. Το αυξανόμενο κόστος των τροφίμων έχει πυροδοτήσει από τον Μάιο διαδηλώσεις στους δρόμους στο Ναϊρόμπι. «Οι άνθρωποι πεινούν, η πραγματικότητα είναι ότι οι άνθρωποι δεν έχουν την πολυτέλεια να συμβαδίσουν με αυτές τις αυξανόμενες τιμές. Ξυπνάς κάθε μέρα και οι τιμές ανεβαίνουν», είπε ο Lewis Maghanga, ένας τοπικός ακτιβιστής, για το κόστος ζωής. Η Jackline Mueni, που ψήνει κέικ για γάμους και γενέθλια στο Ναϊρόμπι, αισθάνεται την πίεση. «Τα πράγματα γίνονται απλά άσχημα», είπε, προσθέτοντας ότι στα τρία χρόνια που ήταν στην επιχείρηση αυτή είναι, μακράν, η χειρότερη στιγμή.

«Τους τελευταίους τρεις μήνες, οι τιμές των τροφίμων έχουν εκτοξευθεί πραγματικά». Τον Μάιο, στην Κένυα,  η τιμή των βρώσιμων ελαίων εκτινάχθηκε περισσότερο από 45 τοις εκατό από πέρυσι, ενώ το αλεύρι αυξήθηκε 28 τοις εκατό, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα. «Αυτή είναι η χειρότερη στιγμή. Έβγαζα πολύ άνετα χρήματα, κάλυπτα τα έξοδα και έβγαζα κέρδος. Πουλούσα κατά μέσο όρο πέντε κέικ την ημέρα. Τώρα, ένα ή δύο, αν είμαι τυχερή», είπε η Mueni.

Ακόμη και η Νιγηρία, παραγωγός πετρελαίου και μέλος του ΟΠΕΚ, έχει πληγεί από τις διεθνείς τιμές των τροφίμων και των καυσίμων. Η πολυπληθέστερη χώρα της Αφρικής εξάγει αργό πετρέλαιο, αλλά βασίζεται στην εισαγωγή καυσίμων. Είναι επίσης μεγάλος εισαγωγέας τροφίμων, ιδιαίτερα δημητριακών. Η τιμή του ψωμιού στο Λάγος έχει αυξηθεί από 300 νάιρα (0,72 $) πριν από την πανδημία σε 700 νάιρα φέτος, σύμφωνα με τον Chibundu Emeka Onyenacho, αναλυτή στην τράπεζα αναδυόμενων αγορών Renaissance Capital.

«Αν ξαφνικά φθάσετε να πληρώνετε 700 νάιρα για ένα καρβέλι ψωμί σε φέτες, αυτό ασκεί πίεση σε οποιονδήποτε αμείβεται με τον μηνιαίο κατώτατο μισθό των 30.000 νάιρων», είπε ο Onyenacho. Πρόσθεσε ότι η τιμή του σιταριού συνεπάγεται ότι στις αγροτικές περιοχές οι άνθρωποι το ανακατεύουν με αλεύρι από μανιόκα, ένα φτηνό λαχανικό ρίζας, επειδή είναι «πρόθυμοι να συμβιβαστούν» στην ποιότητα για να μειώσουν το κόστος των προϊόντων που καταναλώνουν καθημερινά, όπως το ψωμί.

Πίσω στην Κένυα, η αύξηση των τιμών των καυσίμων σημαίνει ότι ο οικοδόμος Ngala ξοδεύει περίπου το μισό μισθό του στις τιμές των καυσίμων. Ως αποτέλεσμα, ορισμένα αγαθά έχουν γίνει απρόσιτα. «Δεν μπορούμε να αντέξουμε οικονομικά βασικά πράγματα όπως το μαγειρικό λάδι και το αλεύρι καλαμποκιού», είπε.

«Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά ούτε ένα γεύμα την ημέρα».